Bezpieczeństwo pracy to jeden z podstawowych wymogów, które muszą być uwzględnione podczas projektowania i produkcji urządzeń technicznych. Aspekt ten jest bardzo ważny również w przypadku wszelkiego rodzaju rozwiązań służących do podnoszenia i przemieszczania na bliskie odległości różnego rodzaju ładunków, szczególnie tych o bardzo dużych gabarytach.

Kontrola wciągarki

Urządzeniami najczęściej używanymi do podnoszenia i przemieszczania ładunków są dźwignice. Najpopularniejsze w tej grupie są suwnice bramowe i pomostowe, żurawie budowlane i żurawiki warsztatowe, a także bramki warsztatowe  i inne tego typu rozwiązania. Ich wyposażeniem jest standardowo wciągarka, która ze względów bezpieczeństwa wymaga dokładnej kontroli przed rozpoczęciem jej używania oraz wykwalifikowanych osób do obsługi.

Urządzenia transportu bliskiego standardowo podlegają procedurze kontrolnej przed dopuszczeniem ich do użytkowania. Kontrolą i wydaniem decyzji o dopuszczeniu wciągarki do eksploatacji zajmuje się UDT, czyli Urząd Dozoru Technicznego. Jego pracownicy sprawdzają dokumentację urządzenia, jego zgodność z dokumentacją, a także sprawność wszystkich elementów wciągarki. Częścią procedury dopuszczającej są również testy obciążeniowe, które maja za zadanie sprawdzić, czy wciągarka pozwala na bezpieczne podnoszenie ładunków o wadze, do której została przeznaczona.

Dozorowi technicznemu podlegają wszystkie wciągniki i wciągarki. Od tej reguły zrobiono wyjątek, pozwalając na odbiór uproszczony w przypadku wciągarek z napędem elektrycznym jednofazowym o udźwigu do 1000 kg oraz wciągarek z napędem ręcznym o udźwigu do 2000 kg. Wciągarki o takich parametrach nie muszą być zgłaszane do UDT, należy jednak zapewnić ich konserwację i obsługę przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami.

Obsługa wciągarki

Eksploatacja wciągarki wymaga wykwalifikowanej obsługi. Ze względu na bezpieczeństwo własne oraz innych osoby, które obsługują tego typu urządzenia, muszą posiadać uprawnienia do wykonywania takiej pracy. W rzeczywistości oznacza to, że muszą zostać przeszkolone, a ich wiedza zostaje potwierdzona egzaminem z posiadanej wiedzy o bezpieczeństwie pracy oraz z umiejętności obsługi wciągarki.

Obsługa wciągarki to bardzo duża odpowiedzialność – podnoszone ładunki ważą często dziesiątki ton, a wisząc na haku wciągarki stanowią bardzo duże zagrożenie dla otoczenia. Wykonywanie tej pracy bez stosownych kwalifikacji oraz zezwoleń wiąże się nawet z koniecznością ponoszenia ustawowych kar. Przepisy mówią, że osoba obsługująca wciągarkę bez koniecznych uprawnień podlega karze grzywny lub nawet ograniczenia wolności. Kara wiąże się również z eksploatowaniem wciągarki, która uległa awarii.

Posiadanie stosownych kwalifikacji do obsługi urządzeń technicznych, w tym przypadku wciągarek, jest obowiązkiem prawnym. Przestrzeganie tych norm pozwala podnieść poziom bezpieczeństwa niezależnie od wykonywanych prac czy ich rozmiarów.